कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) म्हणजे काय?
कु. कनक प्रवीण तुपट, विद्यार्थिनी
आजचे युग विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचे युग आहे. आपल्या आजूबाजूला अनेक नवीन तंत्रज्ञान विकसित होत आहेत. त्यापैकी कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच AI (Artificial Intelligence) हे एक महत्त्वाचे तंत्रज्ञान आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजे संगणक किंवा मशीनला माणसाप्रमाणे विचार करणे, शिकणे आणि निर्णय घेणे शिकवण्याची पद्धत होय. साध्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, मशीनला “बुद्धिमान” बनवण्याचे तंत्र म्हणजे AI. आपण दैनंदिन जीवनात AI चा अनेक ठिकाणी वापर करतो. मोबाईलमधील आवाजावर चालणारे सहाय्यक, चेहरा ओळखणारी प्रणाली, भाषांतर करणारे अॅप्स, ऑनलाइन शिक्षण अॅप्स आणि चॅटबॉट्स ही AI ची काही उदाहरणे आहेत. याशिवाय रुग्णालये, बँका, शेती, उद्योग आणि शिक्षण क्षेत्रातही AI चा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत आहे. विद्यार्थ्यांसाठी AI खूप उपयुक्त ठरू शकते. AI आधारित अॅप्समुळे विद्यार्थ्यांना अभ्यास सोपा होतो, प्रश्नांची उत्तरे मिळतात आणि नवीन गोष्टी शिकण्यास मदत होते. तसेच शिक्षकांनाही अध्यापन अधिक प्रभावीपणे करता येते. परंतु AI चा वापर योग्य पद्धतीने करणे आवश्यक आहे. AI मुळे अनेक फायदे असले तरी त्याचा अति वापर टाळला पाहिजे. आपण स्वतःचा विचार, कल्पनाशक्ती आणि मेहनत यांना महत्त्व दिले पाहिजे. शेवटी असे म्हणता येईल की, कृत्रिम बुद्धिमत्ता हे भविष्यातील महत्त्वाचे तंत्रज्ञान आहे. योग्य वापर केल्यास AI आपल्या जीवनात मोठे सकारात्मक बदल घडवू शकते.
